Wolkengeslachten

Wolken kan men globaal genomen opsplitsen in twee groepen: stratiforme of gelaagde wolken en cumuliforme of stapelwolken. Stapelwolken worden gevormd wanneer de atmosfeer onstabiel is. De belangrijkste stapelwolken zijn cumulus en cumulonimbus. Gelaagde wolken worden gevormd in een stabiele atmosfeer waarin de lucht gedwongen wordt te stijgen, bijvoorbeeld langs een warmtefront.

Er worden 10 wolkengeslachten onderscheiden:

 

Wolkensoort Wolkengeslacht Afkorting
Lage bewolking    
  Cumulus Cu
  Cumulonimbus Cb
  Stratocumulus Sc
  Stratus St
Middelhoge bewolking    
  Altocumulus Ac
  Altostratus As
  Nimbostratus Ns
Hoge bewolking    
  Cirrocumulus Cc
  Cirrostratus Cs
  Cirrus Ci

Men kan de wolken ook indelen naargelang de hoogteniveaus waarin ze voorkomen. Hierbij zijn er 4 families (hoogten geldig voor de gematigde streken):

1. Lage bewolking (0 tot 2 km): stratus en stratocumulus. Stratus kan een zeer lage wolkenbasis hebben.
2. Middelhoge wolken (2 tot 6 km): altostratus, altocumulus en nimbostratus. Nimbostratus heeft vaak een wolkenbasis beneden 2 km maar strekt zich vooral toch uit in de middenniveaus.
3. Hoge wolken (6 tot 13 km): cirrus, cirrostratus en cirrocumulus.
4. Verticaal ontwikkelde bewolking: cumulus en cumulonimbus. Deze wolken kunnen tegelijk in de drie vermelde niveaus voorkomen. De basis van deze stapelwolken bevindt zich soms zeer laag, mogelijk op slechts enkele honderden meter hoogte. De top van een cumulonimbus kan in onze streken in de zomer reiken tot bijvoorbeeld 13 km hoogte. Cumuluswolken kunnen bescheiden zijn in omvang maar kunnen ook meerdere kilometers hoog worden.

De vermelde wolken komen voor in de troposfeer, de onderste laag van de atmosfeer. Maar ook veel hoger in de atmosfeer kunnen nog wolken voorkomen: lichtende nachtwolken en parelmoerwolken. Zij beïnvloeden het weer echter niet.

 

De tien wolkengeslachten. Nimbostratus is de klassieke regenwolk, cumulonimbus is de onweerswolk. Sommige cumuluswolken kunnen verticaal veel sterker uitgroeien dan op dit schema. De lage wolken stratocumulus en stratus kunnen wat lichte neerslag veroorzaken.

  • Altocumulus
  • Altostratus
  • Cumulonimbus
  • Cumulus
  • Cumulus humilis
  • Cumulus Mammatus
  • Cumulus Mammatus
  • Altocumulus
  • Parelmoerwolk - NASA 2004
  • Cirrus
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Naar de nieuwe wolkenatlas van het WMO...

Aanverwante begrippen

Neerslag

Wind